CUZZUPE – KALABRYJSKIE CIASTKA WIELKANOCNE

cuzzupe-kalabryjskie-ciastka-wielkanocne

Cuzzupe to kalabryjskie ciastka przygotowywane na Wielkanoc.

Tradycyjnie wieszczą koniec postu i występują pod nieco inną nazwą w różnych częściach regionu: cullùraangùtapizzatola, vutasguta.

To typowe kruche ciastka z dodatkiem skórki cytrynowej w kształcie plecionki, warkocza, zająca, baranka wielkanocnego czy jaja.

Włoska Wielkanoc charakteryzuje się różnorodnością dań, wypieków i zwyczajów w zależności od tego w jakim regionie się znajdujemy. Na większości stołów króluje colomba czyli babka wielkanocna w kształcie gołębicy i czekoladowe jaja, w Neapolu jada się pastiera napoletana a w Kalabrii, skąd pochodzi moja włoska rodzina, przygotowuje się cuzzupe.

Kiedy spędzamy święta w domu rodzinnym w Kalabrii to uczestniczę we wspólnym pieczeniu ciast wielkanocnych. Kobiety z całej naszej rodziny spotykają się i wypiekamy industrialne ilości, tak aby wystarczyło dla wszystkich. Przypomina mi to polskie pieczenie pierników. Ciasto jest bardzo plastyczne i wdzięczne w obróbce i dlatego nawet najmłodsi mogą w tym uczestniczyć. Dzieci wypiekają swoje koślawe formy a każda z nas, swoje ulubione.  Jest dużo śmiechu, hałasu, mąki i cukru na podłodze, rozmów, czyli tego wszystkiego czym pachnie wspólne gotowanie czy pieczenie. 

Pomimo, że na co dzień mieszkamy w innej części kraju, to do naszej polsko-włoskiej rodziny ciastka te weszły już na stałe do świątecznego menù. Co roku bez względu na to, gdzie spędzamy święta, cuzzupe, zawsze goszczą na naszym wielkanocnym stole. Przygotowuję je przede wszystkim z myślą o przedświątecznych i poświątecznych śniadaniach.

cuzzupe-kalabryjskie-ciastka-wielkanocne

Pochodzenie i symbolika

Pochodzenie ciastek sięga czasów wielkiej kolonizacji. Było przygotowywane z okazji uczczenia nadejścia wiosny i odrodzenia pogańskich bogiń płodności. Spożywanie tego deseru było dobrą praktyką przynoszącą płodność i dobrobyt.

Do dzisiaj cuzzupe są silnie powiązane z symboliką religijną a kultura ludowa wzmocniła ich znaczenie nadając ważną rolę. 

Jajko zaplecione w ciasto jest główną dekoracja cuzzupy i przedstawia chrześcijański symbol życia i odrodzenie Chrystusa – symbol zmartwychwstania.

Tradycje nakazuje aby cuzzupe piec w okresie Wielkiego Tygodnia tak aby można było je zjeść w Niedzielę Wielkanocną.  Jaja wplecione w ciasto to nagroda za trud Wielkiego Postu, który nakładał ścisły post od Środy Popielcowej aż do Wielkiej Soboty.

W kulturze ludowej przyjęło się przygotowanie cuzzupy dla każdego członka rodziny. Jej wielkość zależała od wieku i roli jaką osoba obdarowywana zajmowała w rodzinie. Najstarsi członkowie rodziny otrzymywali największe formy z nieparzystą liczbą jajek a dzieci najmniejsze.

Najpopularniejsze formy tego typowego kalabryjskiego deseru to w kształcie plecionki,  koszyczka, dzwonu, jaja, gołębicy czy zajączka. I tak np. koszyczek dostawały kobiety i dziewczęta, gołębice dzieci a wianki przypadały starszym osobom.

Tradycja głosi także, że cuzzupe były darowane przez przyszłe teściowe dla niedoszłych zięciów lub przez młode dziewczyny narzeczonym na pomyślne i rychłe zaręczyny. Podarowaną cuzzupę można było ozdobić 7 lub 9 jajkami zgodnie z powiedzeniem „ccù nova si rinnova, ccù sette s’assetta”, co w wolnym tłumaczeniu oznacza, że przy 9 jajkach obietnica zaręczyn się tylko odnawia a przy 7 – to już najwyższy czas na zaślubiny. I tym samym młodzieniec musiał się zadeklarować jeśli dostał w prezencie ciasto z 7 jajkami.

Dzisiaj, już raczej młode kobiety nie obdarowują swoich narzeczonych ciastami czekając na zaręczyny, symbolika nieco uległa zmianie, ale cuzzupe nadal są bardzo popularne i wypiekane w kalabryjskich domach i piekarniach w całym regionie w okolicach świąt wielkanocnych

Co do składników, to dawniej ciastka przygotowywało się na bazie smalcu i oliwy z oliwek. Obecnie zaniechano używania smalcu i używa się oliwy z oliwek, oleju lub masła. W niektórych domach dodaje się anyż zamiast skórki cytrynowej. W naszym rodzinnym przepisie używamy oliwy z oliwek i skórki cytrynowej. Kształty sa bardzo proste i nie wplatamy całych jajek w ciasto.

Cuzzupe kalabryjskie ciasteczka wielkanocne

Składniki:

  • 500 g maki
  • 3 jaja
  • 190 g cukru
  • 70 ml mleka
  • 125 ml oliwy lub oleju
  • 16 g proszku do pieczenia
  • skórka z 1 cytryny

Do dekoracji:

  • kolorowa posypka do ciast + 2 łyżki mleka do smarowania ciastek
  • 1 jajko – jeżeli chcemy przygotować ciastko w kształcie koszyczka

Wykonanie:

  1. Wszystkie składniki mieszamy i wyrabiamy gładkie ciasto.
  2. Z ciasta wałkujemy dowolne kształty. Ja przygotowuję w formie jajek.
  3. Koszyczek z jajkiem w środku: z ciasta kroimy kółko o grubości 1 cm. Na środek wkładamy całe surowe jajko ze skorupką. Z ciasta przygotowujemy dwa krótkie paski którymi obklejamy jajko.
  4. Ciastka układamy na blasze w dość dużych odstępach (podczas pieczenia podwajają się). Smarujemy mlekiem i posypujemy kolorową posypką.
  5. Pieczemy w 200 st. przez 20 – 25 min do momentu zarumienienia się.
cuzzupe-kalabryjskie-ciastka-wielkanocne

Kalabria i wielkanocne wypieki

Jeśli chcesz poczytać o innych kalabryjskich wypiekach, Aneta z @hellocalabria opisuje różnorodność regionalną https://hellocalabria.com/pl/2017/04/5-tradycyjnych-wypiekow-dla-ktorych-warto-spedzic-wielkanoc-w-kalabrii/

You Might Also Like

1 Comment

  • Reply Aneta at

    Dziękuję za polecenie 🙂

  • Leave a Reply