ŚWIĘTA BOŻEGO NARODZENIA WE WŁOSZECH

swieta-we-wloszech

Święta Bożego Narodzenia we Włoszech to czas który dedykujemy rodzinie. Czas, kiedy celebrujemy wzajemną bliskość a także tradycyjne świąteczne dania

Włosi mają nawet z tej okazji powiedzenie Natale con i tuoi Pasqua con chi vuoi czyli Święta Bożego Narodzenia z rodziną a Wielkanoc z kim chcesz.

Nie prowadzę badań socjologicznych tylko opisuję to jak ja obchodzę święta, moja rodzina, przyjaciele i znajomi. Włochy to bardzo różnorodny kraj i niemal w każdym regionie czy nawet w najmniejszym miasteczku występują odrębne tradycje, zwyczaje, dania przygotowywane specjalnie na tę okazję.

Okres świąteczny rozpoczyna się 8 grudnia a kończy 6 stycznia w dzień Trzech Króli

Immacolata czyli dzień Zwiastowania Najświętszej Maryi jest dniem wolnym od pracy i wtedy ubiera się choinkę. Bardzo sobie cenię ten zwyczaj, bo uważam, że przygotowania, uważność i tworzenie atmosfery to najpiękniejszy czas jaki możemy podarować sobie i swoim bliskim.

Nie czekam z dekorowaniem domu, ubieraniem choinki, paleniem świec do wigilii, tylko już w pierwszym tygodniu grudnia a czasem nawet w ostatnich dniach listopada, zaczynam przygotowania. Chcę, aby ten najpiękniejszy czas w roku nie minął mi zbyt szybko. Wydaje mi się, że większość z nas żyje w pośpiechu, w ciągłym „nie do czasie”. Za czymś goni, chce wykonać wszystkie rzeczy z listy to do, odhaczyć i przejść dalej. Prezenty, kolejki, korki, złość, zbyt dużo obowiązków…A przecież nigdzie nie musimy się spieszyć. Możemy świętować po swojemu a nie bo tak wypada.

Oprócz choinki w wielu domach pojawia się szopka obrazująca narodziny Chrystusa. Poszczególne figurki zbierane są latami i często przekazywane z pokolenia na pokolenie. Najpiękniejsze szopki znajdują się w Neapolu gdzie postacie przedstawiają sceny z życia codziennego i są odzwierciedleniem obecnej sytuacji społeczno-politycznej. I tak obok Jezusa znajdziemy figurę Maradony lub znanego polityka.

W wielu miastach tego dnia uroczyście zapala się choinki i dekoracje na ulicach. Mediolan, Rzym i Florencja co roku gromadzą tłumy mieszkańców i turystów w tym dniu a apulijskie miasteczko Locorotondo stało się jednym z najpopularniejszych kierunków grudniowych wyjazdów.

Białe mury Locorotondo pięknie komponują się z czerwienią i złotem dekoracji. Zdawać by się mogło, że znajdujemy się w wiosce świętego Mikołaja na północy Europy tylko z nieco wyższymi temperaturami.

Okres świąteczny 6 stycznia zamyka Befana. Befana czyli dobra wiedźma przylatuje na miotle, wpada do domu przez komin zostawiając prezenty. Grzeczne dzieci dostają skarpetę wypełnioną słodyczami a te które były nieposłuszne, węgiel. Tego dnia oficjalnie kończą się święta a 7 stycznia z domów i z ulic miast znikają dekoracje. Dni sa coraz dłuższe a do następnych świąt trzeba czekać aż do grudnia…

Piernik staropolski – polskie tradycje

piernik-staropolski

Do naszej polsko-włoskiej rodziny wprowadziliśmy te tradycje, które oboje chcemy pielęgnować. Mają w sobie coś z naszego dzieciństwa, miast czy krajów, w których mieszkaliśmy. W zależności od tego, gdzie spędzamy święta czy w Rzymie, u rodziców w Kalabrii czy w Polsce zawsze pojawi się coś, co jest nam bliskie. Polskie potrawy wigilijne, piernik staropolski i strucla makowa, rzemieślnicze panettone z Rymu, umbryjskie wędliny i sery, irlandzki chrisitmas cake i żurawina do mięsa, kalabryjska pasta al forno, pitta con uva passa, tardiddi, puntarelle, cykoria, pomarańcze …

Piernik staropolski wymaga długiego dojrzewania i dlatego przygotowuję go już pod koniec listopada. Na kilka dni przed wigilią piekę 3 placki i przekładam powidłami, kremem z orzechami włoskimi i hojnie polewam czekoladą. Ciasto to bardzo lubią moi włoscy przyjaciele i rodzina i co roku przygotowuje z myślą o nich.

Każdy dostaje swój kawałek, pięknie ozdobiony i opakowany. Wiem, że czekają na to a ja cieszę się bardzo, że część naszej serdeczności i życzliwości gości na ich stołach.

Oprócz piernika piekę struclę makową i kalabryjską pitta con uva.

Spotkania świąteczne i podarki

Grudzień obfituje w spotkania towarzyskie. I nie mam tu na myśli ściśle dni świątecznych, ale cały czas poprzedzający. W wielu domach 8 grudnia organizuje się uroczysty obiad, który rozpoczyna okres spotkań i przyjęć. 

Oprócz grudniowych kolacji z kolegami w pracy, Włosi spotykają się z najbliższymi przyjaciółmi, aby złożyć sobie świąteczne życzenia. Może to być zwykle aperitivo, wspólne śniadanie lub kolacja. Zdarza się, że wychodzimy razem na jarmark świąteczny, do teatru lub na koncert.  Wtedy także wymieniamy się skromnymi podarkami. Wśród moich znajomych są to ciasteczka świąteczne, kalendarze na nowy rok, dobrej jakości oliwa czy wino, bawełniane torby na zakupy, własnoręcznie robione dżemy, sosy pomidorowe. W ostatnich latach ulegliśmy także trendowi świątecznych sweterków. Zazwyczaj czerwone i śmieszne, które zakładamy z okazji grudniowych spotkań. 

Jarmarki świąteczne

W ostatnim tygodniu listopada rozpoczynają się jarmarki świąteczne. Organizowane są zazwyczaj w centrum miasta na głównym placu. Są kolorowe, głośne, udekorowane choinkami, szopkami, girlandami i światełkami. Licznie odwiedzane przez Włochów a także przez turystów.

Jarmarki pachną cynamonem, grzanym winem, pieczonymi kasztanami i żywicą. Na straganach znajdziemy wyroby rzemieślnicze, ceramikę, bombki. Wśród produktów spożywczych: świąteczne lokalne smakołyki, wędliny, sery, owoce cytrusowe i inne lokalne produkty.  

Z głośników słychać świąteczną muzykę, są organizowane koncerty, spektakle, warsztaty kulinarne i artystyczne. Najmłodsi mogą spotkać się ze Świętym Mikołajem lub przejechać się na karuzeli.

Rzymski jarmark na piazza Navona, jarmarki w Trento, Bolzano, Merano, Vipiteno, Mediolanie, Montepulciano, Arezzo czy Acireale na Sycylii. Wszystkich nie wymienię, bo niemal w każdym mniejszym lub większym mieście się odbywają.

Santa Lucia, czyli Dzień Św. Łucji – 13 grudnia

Zaraz po 8 grudnia i pierwszej okazji do wspólnych spotkań w wielu częściach kraju dzień Św.  Łucji jest szczególnie obchodzony. Św. Łucja jest patronką Syrakuz, okulistów,  chorych dzieci i ociemniałych. Z tej okazji w wielu sycylijskich miastach odbywają się uroczystości ku czci ich patronki. Ale nie tylko na Sycylii także w Brescii, Lodi, Trento, Piacenzy i w Weronie tego dnia szczególnie upamiętnia się Św. Łucję.

W Rzymie na placu della Pietra co roku z tej okazji ambasada Szwecji organizuje uroczystość, w której uczestniczy chór z jednej ze sztokholmskich szkół. Wokół placu przechodzi orszak ubranych w białe szaty chłopców ze świecami w rękach i dziewcząt z wiankiem z płonącymi świecami. Na placu można zjeść szwedzkie pierniczki i wypić grzane wino. Co roku uroczystość ta gromadzi przede wszystkim mieszkańców i miłośników Szwecji. W Szwecji Św. Łucja przynosi światło, które rozświetla długie grudniowe wieczory.

W Apulii z tej okazji przygotowuje się occhi di Santa Lucia, czyli ciasteczka przedstawiające oczy dziewczynki. W wielu miejscach np. w Weronie to właśnie Santa Lucia w nocy z 12 na 13 grudnia przynosi dzieciom słodycze i zabawki tak jak u nas Święty Mikołaj. We Weronie także przygotowuje się specjalnie na tę okazję kruche ciasteczka w kształcie choinek. Do dziś w wielu rodzinach zachował się zwyczaj pisania listu do tejże świętej.

Cesto natalizio czyli kosz świąteczny

Rożnej wielkości kosze wiklinowe wypełnione produktami spożywczymi to jeden z prezentów jakim możemy obdarować bliskich. Kosz można zakupić już gotowy lub samemu skompletować umieszczając tam produkty jakie chcemy podarować. Kosz składa się z typowych słodkości jak np: panettone lub pandoro, kawałek parmezanu, wino, oliwa, soczewica, dobrej jakości sosy, ocet balsamiczny, własnoręcznie przygotowane dżemy. Wszystko to, czym chcielibyśmy obdarować bliskich. Kosz jest pięknie opakowany, zawiązany wstążką z osobistym biletem z życzeniami. Kiedy wyjeżdżamy na święta do Kalabrii zabieramy ze sobą kosz z polsko-rzymsko-umbryjskimi specjałami gdzie nie może zabraknąć min: pierników, śliwek w czekoladzie, śledzi, panettone, pecorino Romano, umbryjskiej wędliny z truflami i soczewicy z Castelluccio di Norcia.

Wigilia, pierwszy i drugi dzień świąt

Święta Bożego Narodzenia to przede wszystkim czas spędzony w gronie rodziny i najbliższych przyjaciół.

Wigilia nie jest tak uroczyście obchodzona jak w Polsce. Dania kolacji wigilijnej w zależności od regionu i tradycji rodzinnych mogą być postne lub nie. W wielu rodzinach kolacja jest na bazie ryb lub innych produktów.

Po kolacji wigilijnej uczestniczy się w pasterce. W Santa Severina w Kalabrii w wigilijna noc przygotowuje się ognisko wokół którego po kolacji lub pasterce zbierają się mieszkańcy aby złożyć sobie życzenia i ogrzać się.

Pierwszy dzień świat czyli Natale to najważniejszy i najbardziej uroczysty dzień gdzie na świąteczny obiad gromadzi się cała rodzina. Tego dnia wymienia się także prezentami.

O tym jakie są potrawy i zwyczaje świąteczne napiszę oddzielny artykuł.

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply